Vì sao trader nên ghi nhật ký giao dịch (Trading Journal)?

Có một câu hỏi mà mình thường tự hỏi khi nhìn vào lịch sử giao dịch của nhiều trader:

> Bạn có nhớ chính xác 50 lệnh gần nhất của mình không?

* Vì sao bạn vào lệnh?

* Bạn đã đặt stop-loss ở đâu?

* Chiến lược nào đang hoạt động tốt nhất?

* Bạn kiếm tiền nhờ kỹ năng hay nhờ may mắn? 

Phần lớn mọi người không trả lời được.

Và đó chính là vấn đề.

1. Trader mới thường nhớ cảm xúc, không nhớ dữ liệu.

Sau một lệnh thắng lớn, chúng ta thường nghĩ:

> "Mình đã đọc thị trường rất tốt." 

Sau vài lệnh thua liên tiếp:

> "Chiến lược này chắc không còn hiệu quả."

Nhưng trí nhớ của con người có một điểm yếu: 

Chúng ta nhớ cảm xúc tốt hơn dữ liệu.

Bạn sẽ nhớ:

* Cảm giác tiếc nuối khi bán non

* Sự phấn khích khi thắng lớn

* Sự thất vọng khi stop-loss

Nhưng lại quên:

* Winrate thực tế

* Risk/Reward trung bình

* Setup nào đang hiệu quả nhất

2. Trading Journal là gì?

Trading Journal (Nhật ký giao dịch) là nơi bạn ghi lại: 

* Lý do vào lệnh

* Điểm vào

* Stop-loss

* Take-profit

* Kết quả giao dịch

* Cảm xúc khi giao dịch

* Ghi chú sau khi kết thúc lệnh

Nghe có vẻ đơn giản.

Nhưng đây là công cụ mà rất nhiều trader chuyên nghiệp sử dụng mỗi ngày.

3. Trader chuyên nghiệp không cố nhớ. Họ lưu lại dữ liệu.

Hãy tưởng tượng:

Một bác sĩ không ghi hồ sơ bệnh án.

Một doanh nghiệp không lưu doanh thu.

Một vận động viên không ghi thành tích tập luyện. 

Nghe rất vô lý.

Nhưng rất nhiều trader lại giao dịch hàng trăm lệnh mà không lưu lại bất cứ thứ gì.

Họ hy vọng:

> "Mình sẽ nhớ." 

Nhưng trading không nên dựa vào trí nhớ.

Nó nên dựa vào dữ liệu.

4. Trading Journal giúp bạn tìm ra Edge 

Ở bài trước, chúng ta đã nói: 

> Edge là lợi thế thống kê giúp bạn kiếm tiền trong dài hạn. 

Nhưng làm sao biết mình có Edge?

Bạn cần dữ liệu.

Ví dụ: 

Sau 100 lệnh, bạn phát hiện:

* Setup A: Winrate 65%

* Setup B: Winrate 42%

* Setup C: Winrate 58% nhưng R:R rất cao

Lúc này:

Bạn không còn giao dịch theo cảm giác.

Bạn bắt đầu giao dịch dựa trên sự thật.

5. Bạn sẽ bất ngờ khi nhìn lại chính mình

Nhiều trader nghĩ:

> "Mình khá kỷ luật." 

Cho đến khi họ nhìn vào Trading Journal.

Họ phát hiện:

* Thường xuyên dời stop-loss

* Trade nhiều hơn khi thua

* FOMO sau khi bỏ lỡ cơ hội

* Giao dịch tệ hơn vào cuối ngày

Đó là những thứ bạn rất khó nhận ra nếu không có dữ liệu.

6. Trading Journal không chỉ ghi lệnh thắng

Đây là sai lầm phổ biến. 

Nhiều người chỉ thích lưu:

* Những lệnh đẹp

* Những kèo thắng lớn

Nhưng giá trị thật nằm ở:

👉 Những lệnh sai.

Bởi vì:

* Sai ở đâu?

* Vì sao sai?

* Sai do chiến lược hay do tâm lý?

Mỗi lệnh thua được phân tích đúng cách đều là một bài học.

7. Một Trading Journal nên có gì?

Bạn không cần quá phức tạp. 

Chỉ cần:

Thông tin giao dịch như:

* Symbol 

* Ngày giao dịch

* Long hay Short

* Giá vào

* Stop-loss

* Take-profit

8. Setup:

* Trend Following

* Breakout

* Ichimoku

* Smart Money Concept

* Hay bất kỳ chiến lược nào bạn sử dụng 

Kết quả:

* Thắng hay thua 

* Risk/Reward

* Lợi nhuận

* Thời gian giữ lệnh

Cảm xúc:

* Có FOMO không? 

* Có dời stop-loss không?

* Có vào lệnh ngoài kế hoạch không?

Điều khó nhất không phải ghi chép

Điều khó nhất là: Dám nhìn vào sự thật.

Bởi vì dữ liệu không nói dối.

Nó có thể cho bạn thấy:

* Bạn không giỏi như mình nghĩ

* Chiến lược yêu thích của bạn không hiệu quả

* Hoặc ngược lại...

Nó cho bạn thấy:

> Bạn thực sự có một lợi thế mà trước đây bạn không nhận ra.

9. Từ trader cảm tính đến trader có hệ thống:

Có một sự khác biệt rất lớn: 

Trader cảm tính:

* Trade

* Thắng hoặc thua 

* Quên đi

* Lặp lại

Trader có hệ thống:

* Trade 

* Ghi lại

* Đo lường

* Cải thiện

* Lặp lại

Qua thời gian: Khoảng cách giữa hai người sẽ ngày càng lớn. 

10. Kết luận:

Trading Journal không làm bạn thắng ngay lập tức. 

Nhưng nó giúp bạn:

* Hiểu chính mình

* Tìm ra Edge

* Loại bỏ sai lầm lặp lại

* Và cải thiện theo thời gian

Nếu không ghi lại dữ liệu:

Bạn chỉ đang hy vọng.

Nếu có dữ liệu:

Bạn bắt đầu giao dịch như một người chuyên nghiệp.

👉 Ở bài tiếp theo, chúng ta sẽ nói về một câu hỏi rất quan trọng:

"Trader kiếm tiền từ chiến lược hay từ kỷ luật?"

Bởi vì đôi khi, vấn đề không nằm ở hệ thống giao dịch.

Mà nằm ở người đang sử dụng hệ thống đó. 

N.P.